E a ti, que che gusta?

Gústame viaxar e ler libros de aventuras. Encántanme as historias relacionadas coa xente valente. Ademais, interésame o fútbol, sobre todo cando gaña o meu equipo.

 

Seguramente xa te fixarías de que vai isto. Pero por se aínda non te deches conta, isto vai de verbos que utilizamos á hora de falar de gustos e intereses en galego. Ademais, sobre o uso dos pronomes átonos aos que van ligados.

Para explicarche isto, imos tomar como exemplo un dos verbos máis populares en calquera lingua, o verbo gustar. Este verbo ten unha forma de construción diferente á común para o resto dos verbos.  Fíxate na seguinte táboa:

A quen lle gusta? Cando nos gusta unha cousa O pronome átono Cando nos gustan varias cousas Os pronomes átonos
A min gústame -me gústanme -me
A ti gústache -che gústanche -che
A el / ela / vostede gústalle -lle gústanlle -lle
A nós gústanos -nos gústannos -nos
A vós gústavos -vos gústanvos -vos
A eles / elas / vostedes gústalles -lles gústanlles -lles

 

Outros verbos que utilizamos cando falamos de gustos e intereses, e que ademais seguen a mesma construción son:

  • Interesar moito / nada
  • Encantar
  • Molestar
  • Dar risa / medo / pena / asco
  • Preocupar  moito / pouco

 

Uns exemplos:

 

  • Interésanme os filmes de ciencia ficción.
  • Encántame viaxar en autobús.
  • Preocúpame moito a situación actual no mundo.
  • Moléstanme as persoas desagradables e maleducadas.

 

Pois ben, se te fixas, en galego o pronome átono vai ao final do verbo. Como norma xeral, a frase nunca empezará por un pronome átono como é no caso do español.

  • Me gusta  Gústame cando podo saír a camiñar sen paraugas.
  • Me interesan Interésanme as novas sobre África.

 

Que ocorre cando a oración é negativa ou interrogativa?

 

Cando a oración é negativa ou interrogativa o pronome cambia de lugar. Pasa a situarse ante o verbo. Collamos os exemplos anteriores:

 

Exemplo de oración negativa:

  • Gústame cando podo saír a camiñar sen paraugas → Non me gusta cando podo saír a camiñar sen paraugas.
  • Interésanme as novas sobre África → Non me interesan as novas sobre África.

 

Exemplo de oración interrogativa:

  • Por que che gusta cando podes saír a camiñar sen paraugas?
  • Dende cando che interesan as novas sobre África?

 

E para finalizar, tan só comentar que en galego dicimos “Eu tamén / A min tamén”  ou “Eu tampouco / A min tampouco” cando temos a mesma opinión que o noso interlocutor. Por exemplo:

 

  • Nolo: “Gústanme moito os venres”.
  • María:  “A min tamén”
  • Nolo:  “Hoxe é sábado e non teño que erguerme cedo”.
  • María: “Eu tampouco, de feito voume erguer tarde, moi tarde”.

 

Quedouche claro? Si? Parabéns! Para a próxima máis e mellor.

Por que o galego non se exporta?

É unha pregunta bastante habitual que me fago. Ese deixamento propio dos galegos, do típico, do xa o farán os políticos por min. A batalla da lingua en Galiza é unha batalla de supervivencia. Podemos dicir programada. Cun final incerto. O futuro, como na economía, é a exportación. A exportación da lingua, da nosa cultura.

Pero quero saber un pouquiño máis. Antes de exportar hai que facer un pequeno estudo de mercado.  Así que vou buscar a cantidade de resultados que aparecen no google polonés. Quero saber como se exportan as linguas.

Poñamos que son un estudante polonés que quere aprender unha nova lingua estranxeira. O máis normal do mundo é que alguén queira aprender inglés, alemán, español, pero…que ocorre se son un “friki” e quero aprender catalán, euskera, ou mesmamente galego? Pois imos ver.

Se poñemos no Google polonés a combinación de palabras en inglés “learn + lingua (en inglés)” obtemos os seguintes resultados:

LEARN ENGLISH:    99.700.000 resultados.

LEARN FRENCH:  63.800.000 resultados.

LEARN GERMAN:  61.800.000 resultados

LEARN SPANISH:  39.700.000 resultados

LEARN PORTUGUESE:  13.600.000 resultados

LEARN GUARANÍ:  13.000.000 resultados

LEARN CATALAN:  2.150.000 resultados

LEARN BASQUE:  923.000 resultados

LEARN GALICIAN:  816.000 resultados

LEARN VALENCIAN:  420.000 resultados

LEARN AYMARA:  420.000 resultados

LEARN ASTURIAN:  420.000 resultados

LEARN ARAGONESE:  351.000 resultados

LEARN ARANESE:  17.100 resultados

 

Está claro quen manda. Pois ben, compararse é odioso. Pero tamén é certo que é necesario. Comparando co catalán estamos a anos luz por detrás, e detrás do euskera aí estamos. Por detrás tamén vemos outras linguas que están peor cá nosa. Pero bueno, miremos hacia arriba.

O que nos diferenza de linguas coma o catalán ou o euskera é que fora do país a xente sabe que esa lingua existe. Co galego non ocorre o mesmo. E non ocorre o mesmo porque non temos unha industria lingüística potente.

E aquí vou un pouco máis en profundidade co tema a industria lingüística. Para que exista una industria lingüística forte teñen que existir industrias auxiliares, moitas industrias auxiliares. Explícome, para que a Citroen funcione, necesita de provedores, moitos provedores.

Esta lixeira reflexión fágoma logo de ver como nas universidades do estranxeiro a lingua catalana ou mesmamente a vasca está presente, non é algo que poidamos ler nos libros. É algo que se toca, que está na universidade, que está nas rúas. Podemos dicir o mesmo do galego? Non, sinxelamente non.

Por iso empecei a escribir en galego. Por iso cada vez que teño a mínima oportunidade vendo a miña terra, vendo a miña lingua, porque sei que esta mínima achega, ao mesmo que insignificante é moi valiosa. A cousa é, por que non a vendes ti tamén? A industria lingüística necesita de moitos auxiliares coma ti ou coma min.