De como me perdín en Aranga (outra vez)

E non quixen encontrarme! Porque chegou un momento no cal me sentín ben estando perdido. Sabes cando alguén che di “tírate ao mar e di que caíches”? Pois sentiríame ben. Quizais porque levaba o bandullo cheo, quizais porque a súa xente me enganchou. Tamén pode ser polo seu verde, ou polas súas vistas, incluso polo río Mandeo. Quen sabe! O que sei é que volvín cheo de enerxía.

Aranga é un concello que se encontra na provincia da Coruña, máis precisamente na comarca de Betanzos. Cheguei a el grazas a uns bos amigos que mo fixeron coñecer. E dende aquela non puiden parar de perderme por alí. E aínda o que me queda, xa que nin fun á súa famosa fervenza nin ó seu castelo. Deixareino para a próxima. Ou para unhas cantas veces máis. Quen sabe!

Chegar non é fácil, iso si. Cando lle dixen a uns amigos se me acompañaban recuaron. Hai xente á cal lle atemorizan os lugares que non aparecen no Tripadvisor. Por outra parte, están no seu dereito.

Co cal fun só. Minto, fun coa familia. Metémonos no coche e alá fomos. Collemos a A-6 ata chegar á altura de Coirós e seguidamente saímos dirección Irixoa.  Había alí unhas tabernas que me chamaron a atención. Trabuqueime de dirección, din a volta e seguín dirección a Irixoa por unha estrada chea de curvas e máis curvas até chegar ó cruce que leva a Ponte de Aranga. Paseime…vin o Citroen C-15 branco de sempre pero non vin o cruce. Non pasou nada, din volta un pouco máis adiante ó carón do centro de saúde.

Uns minutos máis e xa estábamos chegando ao destino. Pasoume pola cabeza que naquelas casas tiñan que sufrir moito da humidade. Nas ladeiras do monte debían ver a luz do sol quince minutos cada día. A humidade do río Mandeo cheirábase a quilómetros.

mirador-de-vieiro

E acolá estaba. Carallo! Cambiaron isto, agora hai unhas mesiñas onde comer ó carón do río. A ponte segue estando onde sempre. Cruceina e dispúxenme a subir a costa arriba que fai un para de anos o coche non puido superar. Acórdome daquel día coma se fose hoxe. O meu pobre cabaliño non tiña forza para subir por aqueles lugares empinados. Pero hoxe si, e ben que subiu. A única parada que fixemos no camiño foi para gozar das vistas marabillosas do Mirador Vieiro, en Cambás, San Pedro.  É unha parada obrigada. As vistas dende aquí son abraiantes.

o-cafe-bar-vidal

Unhas fotiñas e en 10 minutos chegamos ó mellor lugar do mundo mundial para facer unha parada no camiño. O café bar Vidal, onde tamén dan de comer. E como diríamos no Grove, mima meu! Este lugar non aparece nas guías. É un bo lugar, que digo! É marabilloso. Cómese de vicio e a súa xente é estupenda. Pedimos uns callos que estaban moi pero que moi bos e logo un churrasco. Saín dalí pensando en non comer nos próximos cinco días. Ademais construín unha nova teoría. A teoría do C-15. Onde vexas un, hai algo bo. Se te fías da miña opinión, tes que ir aí.

os-callos-do-cafe-bar-vidal

O outono en canto a luz é unha merda (con perdón). Saímos da de Vidal case ás cinco. Quedábanos case que unha hora e media de luz e decidimos volver. Desta vez por unha estrada mellor. Teño que recoñecelo, non me gusta moito iso de conducir polas noites, mais que nada por seguridade. Xa non é a primeira nin a segunda vez que teño algún que outro susto cun xabarín, cervo…

Nada, que entre lusco e fusco chegamos á casa. Volvémonos encontrar na comodidade da cidade. O que si, o aire non era o mesmo, xa non cheiraba a estrume, xa tódalas rúas tiñas os seus carteis.

A ruta do mar e dos mariñeiros

Non me gusta madrugar. Non é ningún segredo. Mais levanteime con máis ansias do habitual xa que o propósito de hoxe é bonito. Vou continuar coa segunda etapa do que eu considero a Volta á Península Meca, pero á miña maneira, bordeando toda a costa.

 

 

A primeira hora

Acabo de sentarme na parada de autobús na que tantas veces esperei mirando fixamente á estrada. Si, nesa mesma estrada na que xogabamos grandes partidos de fútbol a primeira hora da mañá cando eramos pequenos, só interrumpidas cando baixaba o camión de Paco Guillán pola costa abaixo sen encender o motor.

Baixo para a Praia de Piñeirón e lembro cando volvía da escola e seguía a unha moza extranxeira por aquel camiño. Menudos rodeos que daba para chegar á casa, tan só para conseguir un “ata mañá”. Unhas veces conseguíao, outras non. Non me lembro de cantos anos tería, pero agora que o penso, tívose que dar conta algunha vez de que estaba facendo o parvo, pero tampouco me dixo nunca nada. Quizais por respecto, quizais por amizade. Si, o meu primeiro amor platónico.

 

Praia da Mexilloeira

 

Chego á praia e comezo a camiñar mirando o mar. Todo me cheira a mar e a mariñeiros. As bateas á miña esquerda, a praia baleira e o vento facendo presenza coma de costume. Quizais por iso me cruzo con moitas cometas. Que cometas! Son tolos practicando un deporte para tolos que algún día, como bo tolo que son, espero probar. Están practicando kitesurf nunha paraxe inmellorable. Vexo un cartel que di que a praia agora é exclusivamente para usuarios de deportes náuticos, vaia! E que se prohíben cans…moi ben, nada novo. Bueno sí, o novo é que a Lagoa da Bodeira non está seca. Está chea de vida. Iso é bo. Cando eramos pequenos os profesores sempre nos traían de excursión á Lagoa da Bodeira. Agora non che sei, pero igual á aula de informática, se é que inda se chama así.

 

Kiosko Areaso

 

Chego á Praia de Reboredo e encóntrome cun amigo. E vós amigos, non deixedes de visitar no verán o Kiosko Areaso, boa xente e lugar inmellorable. Despídome, e sigo atravesando por detrás do Aquarium de Moreiras. Isto cambiou moito, que digo! Moitísimo! Esculturas de mariñeiros, de nenos, de vellos recordando batallas, faros, etc.

 

Escultura de mariñeiros 1

Escultura de mariñeiros 2

Escultura de mariñeiros 3

Escultura de nenos

A segunda hora

 

O Platuxa

 

E aí está, O Platuxa, o buque insignia (fai algúns anos) dos Amigos da dorna de Portonovo reconvertido na garda e custodia das Salgadeiras de Moreiras. Un lugar que si ou si tes que visitar. Esta é a historia viva da nosa vila. É dicir, do mar, dos mariñeiros. Se queres entender a cultura da Ría de Arousa, do porqué das cousas na nosa ría, tes que visitar este lugar. Aquí poderás ver dende os barcos de pesca, pasando polos aparellos e incluso polo proceso de salazón das antigas conserveiras. Acórdaste da primeira etapa? Ó final dela pasei ao lado dunhas antigas salgadoiras, agora reconvertidas en chalés de verán. Pois aquí non, este é un espazo de sabiduría e cultura mariñeira que non tes que deixar de visitar.

 

Prensa 2

Prensar 1

Proceso da salgadura

Revenir e curar

Tonelería

 

O mesmo que o Aquarium, o noso Aquarium. Non tes que ir á Coruña nin a Barcelona. Tes un aquarium no Grove. E xa de paso, se tes fame, A de Roque sempre é unha moi boa opción para comer. Eu non teño fame, mais que nada porque miña nai está preparando na casa un churrasco espectacular, e sigo.

Continúo bordeando e diríxome cara a nova ponte que atravesa Moreiras. Lembro que cando era pequeno ía alí a xogar cos meus curmáns. Había caixas de bateas e ata un antigo galeón do cal non me lembro moi ben, pero dicían que era un galeón inglés. Alí pasou anos e anos, pero na actualidade non hai nada, o lugar quizais, e a súa historia na miña cachola. Nada máis.

 

Camiño cara a Lavajeira

 

Ata que chego á Praia da Lavajeira. Aquí a historia convértese en presente. O cheiro a pintura, a alcatrán, a mar e mariñeiros. Barcos de batea en dique seco, dornas ben amarradas e vellos á sombra vendo pasar o tempo mentres contan as súas batallas. Sempre o dixen, non hai mellor forma de pasar o tempo que sentarse ó carón dos maiores mentras contan as súas historias, a súa historia, á sombra, sempre á sombra.

 

Dorna Teresa

Dornas en terra

Praia da Lavajeira

 

Estou en Porto Meloxo. Mar e mariñeiros. Non nos esquezamos de terra de remeiros. Quen non colleu un remo en Porto Meloxo, non estivo en Porto Meloxo. Terra do Clube de Remo Amegrove.

A terceira hora

Dobro a esquina. Non tiña pensado chegar ata aquí pero xa que me encontro con forzas e ánimo suficiente decido continuar ata a punta do peirao do Grove, si! A contar a miña propia historia.

Chego a Katanga (Virxe das Mareas). É a primeira vez que paso por aquí camiñando. É a primeira vez que me adentro no mundo das casas baratas de Katanga. A sorpresa é maiúscula. Isto rebosa de vida por todas partes. Roupa a secar, nenos xogando na rúa, televisións a todo volume con Karlos Arguiñano de fondo. Gústame o que vexo. Xente normal e corrente.

 

Katanga

 

Garavilla por diante é fea, pero por detrás non digamos. Garavilla (Conservas Isabel) é o motor económico do noso pobo. Traballar en Garavilla é ter un bo traballo. Eu tamén pasei por Garavilla. Horas e horas cargando contenedores marítimos cheos de latas para exportar. Anos máis tarde, detrás dunha pantalla de ordenador recordaría eses primeiros momentos ligados á loxística marítima.

 

Garavilla por detrás

Esta é a parte do camiño máis fea, pero ten o seu encanto. Depuradoras de mariscos, tuberías por todos lados, praias mal amañadas. Pero en definitiva, isto tamén forma parte do camiño que me leva ata Rons. Terra de remeiros. Terra do Clube de Remo Mecos. E tamén terra da outra fábrica, a fábrica de Rons (Thenaisie Provote). Aquí tamén pasei unha temporadiña traballando polas noites limpando as máquinas. De feito, fixen os exames de selectividade, para entrar na universidade, sen deixar de traballar nin un só día. Tolo eu! Si, traballaba pola noite e ás nove ía para Pontevedra a facelos exames. Se hoxe en día tivese poderes especiais para volver ó pasado, meteríame unha boa hostia a min mesmo. Ou non?

 

Rons

Fábrica de Thenaisie Provote

Dorna Lila

 

Obxectivo logrado. Estou chegando ó peirao do porto do Grove. En todo momento co mar ó meu carón, como un bo amigo que me guiou ata onde me encontro, na punta do peirao, onde uns pescadores de domingo me observan con cara de parvos. Non me extraña, eu tamén me miraría a min mesmo de igual maneira. Foi o momento no que me volvín a dar conta de que a vida é impresionante. Así de impresionantes tamén son as queimaduras que me fixo o sol. Parezo do norte de Europa. Un guiri.

 

Barcos de batea

Nolo na punta do peirao

A ruta das pedras con cara

Son as 8 da mañá. As 7 en Portugal.

Miro o móbil e apago o modo avión. É unha costume que teño dende fai anos, dende que se me dou por comprar un teléfono intelixente para facerme máis burro. É unha mañá calquera e decido facer algo diferente. Barallo varias posibilidades, todas elas lonxe da casa, pero decido dar un cambio, vou facer unha ruta por onde sempre. Por onde xogaba de pequeno co meu irmán e meus curmáns. Voulle a dar a volta a San Vicente ó redor do mar.

Volta ó Grove, Etapa 1: Ruta Das Pedras Con Cara

O PRIMEIRO TRAMO

Saio do campo da festa. Ese mesmo onde pasei horas e horas, días e días xogando cos meus amigos de San Vicente cando éramos pequenos. Daquela non había columbios como hai agora. Daquela tiñamos un tobogán vello e un bambán co que facíamos competicións a ver quen de nós chegaba máis alto. Hoxe hai un parque ben feito e na antiga escola de primaria, que logo foi biblioteca, hai un pequeno auditorio e biblioteca. Os tempos cambiaron para ben. O que non é tan bo é que todas estas cousas,  é que arestora non hai nin un solo neno.

Logo chego á praia do Espiño, aquela fermosa praia que arruinaron cando construíron o Porto deportivo de Pedras Negras.  Aquela praia de area fina e branca converteuse nunha praia con algo de area e moitas pedras.

Illa de Ons dende San Vicente

A Illa de Ons dende San Vicente.

Miro con gran admiración a pedra dende a cal nos tirábamos de pequenos buscando a perfección (hoxe non o faría) e adéntrome no porto e no paseo de madeira que hai bordeando todo ata chegar á Batería. É unha zona moi bonita e actualmente moi turística. Paso ó lado do Náutico. O camareiro barbudo (boa xente) está barrendo logo dunha noite movida. Doulle os bos días e adéntrome no que vai a ser o albo da miña ruta: A ruta das pedras con cara.

O SEGUNDO TRAMO

 

Pasado o paseo de madeira, o cal recomendo visitar se algún día pasades polo Náutico (está ó ladiño) chego á Batería, concretamente á praia de Canelas. Aquí acábase o paseo de madeira, co cal tamén se acaban as aglomeracións de xente. Empeza o bo.

Adéntrome polos camiños e véñenme á memoria infinidade de recordos. Saltos ás vaias militares para ir aos canóns, xogos nas pedras a escondernos, etc. Unha desas historias nunca se me borrará da miña memoria. Foi un día de temporal e a meu irmán, meus curmáns e mais a min non se nos ocorreu outra cousa que ir coas nosas bicicletas por ese camiño para ver as ondas xigantes. Nun momento deses comezamos a xogar a escapar das ondas. Coa resaca do mar adentrabámonos nas pedras e cando viña a onda corríamos para escapar. Sempre iamos con precaución e o mar nunca chegaba a onde nos encontrábamos, e menos ata o camiño.

Recordo que acabamos o noso xogo, collemos as bicis andamos uns cantos metros e unha onda xigante chegou de forma violenta ó camiño levando todo por diante. Foi aí a miña primeira lección que non se me borrou da memoria: co mar non se xoga.

Aguia

A aguia

 

Os Argonautas

Os argonautas

 

O esmorgante

O esmorgante

 

Os pensadores

Os pensadores

 

Ó longo do camiño encóntrome con infinidade de pedras. Unhas vellas coñecidas e outras non tanto, quizais por non fixarme ou quizais porque estaban agochadas. Así pois paso ao lado da “Aguia”, do “Esmorgante” dos “Pensadores” e doutros moitos. Cabe aclarar que estes nomes púxollos un servidor. Cada un que as chame como lle pete.

O TERCEIRO TRAMO

Chegado a Con Negro atópome con moitos pescadores, é unha zona na que a pesca dende terra é boa. A paisaxe é espectacular. Á esquerda a Illa de Ons, á dereita Aguiño e fronte a min a Illa de Sálvora. Nunca fun a Sálvora, é unha materia pendente, pero irei.

Praia de Castiñeira

Praia de Castiñeiras

Sigo pola praia de Castiñeiras, a praia nudista para os de San Vicente, e adéntrome nela co obxectivo de chegar ata o final dela. Estaba seguro que había un pequeno camiño que ía dar xusto ó Carreiro, e non me trabucaba, ese vieiro inda estaba no mesmo lugar. Fun dar xusto ó lado da torre-radar de vixilancia costeira. Outra vez, as vistas marabillosas. Decido facer unha foto panorámica porque estou completamente abraiado. Comeza a chover e decido continuar a ruta.

O CUARTO (E DEFINITIVO) TRAMO

Chego a un punto do Carreiro no que me toca decidir, ou estrada ou pedras. Decido apostar polas pedras, e non me trabuquei. Baixei á praia, da cal non sei o nome, pero que busquei na rede e encontrei que se chama “Baleela” ou “Pateiros” (non estou moi seguro cal é o nome correcto) e decidín dar a volta ó pequeno castro bordeando todo polas pedras. Aquí encontreime coa “Cabeza de Chorlito” e con “Donald Trump”. Ademais tiven o pracer de facerlle unhas cantas instantáneas ó Chasula, ese barco tan chulo que surca os mares da Ría de Arousa.

O Chasula

O Chasula navegando pola ría.

A decepción foi ó continuar un pouco máis. Aquilo que na antigüidade foron pequenas salgadeiras hoxe en día están convertidos en chalés que bloquean o paso ó viaxeiro debido ás barbaridades urbanísticas que se permitiron. Se fose un veciño xa tiña a casa tirada, pero só deus sabe o que pasa no mundo.

Urbanismo salvaxe O Carreiro

Abusos urbanísticos

En fin, que con paso firme e intentando non caerme ó mar logrei chegar á Praia do Carreiro, unha praia fermosa e moi boa para os amantes da natación. Tan fermosa case como a miña praia favorita, A Barcela.

Sempre que estou aquí acórdome da “Cabana” de mariñeiro de meu tío-avó Pepe. Un mariño que viviu coma mariño ata o final dos seus días. Aquí pasei moitas tardes de verán, e de aquí tamén son os meus primeiros de recordos de neno, pois nunha destas casas, actualmente coñecida como “A casa dos franceses” pasei unha tempada de pequeno, mentres meus pais construían a nosa actual casa.  Non sei se estou no certo, pero esta casa era da familia do dono do Náutico. A familia “De la Cierva”. Si,  esa mesma familia do inventor do autoxiro.

Praia da Barcela

A praia da Barcela

Finalmente, e para rematar esta ruta miña paso bordeando a praia de Area Grande e métome no monte para chegar ata terras de labradío, nas que aínda se sementa. Vexo unha plantación de verdura e lémbrome de moitas tardes coa miña avoa indo  buscar verdura para os conexos, para as galiñas, para nós.

Moitas lembranzas que remataron outra vez no campo da festa de San Vicente. Esa mesma antiga escola na que pasei os meus primeiros anos, na que aprendin moito, na que me dou moitas hostias o profesor, e na que me fartei de xogar á pelota e de agardar ó autobús.